شێعر
شێعری وه‌رگێڕدراو
ده‌نگ‌ودیمه‌ن
گفتوگۆ
وێنه‌ی ئه‌مجاره‌‌
avatar

بیروڕا

سه‌باره‌ت به‌ ڕاگه‌یاندنێکی کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی کۆمه‌ڵه‌

12 Apr 2009

ناسری حیسامی
له‌مدواییانه‌دا، کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی کۆمه‌ڵه‌، ڕاگه‌یاندنێکی له‌ بابه‌ت ”شاڵاوی هێرشی پڕوپاگه‌نده‌ له‌ دژی کۆمه‌ڵه‌“ بڵاو کرده‌وه‌. له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی، ئه‌و ڕاگه‌یاندنه‌، به‌ ئه‌نجامی لێکدانه‌وه‌یه‌کی ناواقیعبینانه‌ و، به‌ زیانبار بۆ سیمای کۆمه‌ڵه‌ ده‌زانم، به‌ پێویستی ده‌زانم تێبینییه‌کانم له‌ بابه‌ت ئه‌و ڕاگه‌یاندنه‌، بۆ بیروڕای گشتی بڵاو بکه‌مه‌وه‌.
ڕاگه‌یاندنه‌که‌ له‌ سه‌ره‌تا دا ده‌ڵێ:
”هه‌روه‌کوو زۆرێک ئاگادارن، له‌ ماوه‌یه‌ک له‌وه‌ پێشه‌وه‌ له‌سه‌ر هێندێک له‌ سایته ئینتێرنێتییه‌کان، شاڵاوێکی هێرشی پڕ له‌ بوختان و پڕوپاگه‌نده‌ی درۆیین له‌ دژی کۆمه‌ڵه‌ ده‌ستی پێکردووه‌. ئه‌م شاڵاوه‌ هه‌رهاتووه‌ و هیستریکتر و قێزه‌ونتر بووه‌ و سنووری هه‌موو عورف و ئه‌خلاقێکی به‌زاندووه‌. کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی کۆمه‌ڵه‌، تا ئێستا به‌ پێویستی نه‌زانیوه‌ که‌ وه‌ڵامی ئه‌م هێرشانه‌ بداته‌وه‌، چونکه‌ بێجگه‌ له‌ بوختان و درۆ و چه‌واشه‌کاری ناوه‌رۆکێکی سیاسییان نییه‌ که‌ بۆ جوابدانه‌وه‌ بشێ. بێجگه‌ له‌وه‌، به‌هاکانی کۆمه‌ڵه‌ و مێژووی خه‌بات و که‌سایه‌تیی ڕه‌هبه‌رانی له‌وه‌ گه‌وره‌ و گرانترن که‌ به‌ هه‌ڵه‌وه‌ڕیی چه‌ند دۆڕاوێکی سیاسی خه‌وش هه‌ڵگرن“.
له‌ درێژه‌ی ڕاگه‌یاندنه‌که‌دا، هاتووه‌‌ که‌ ”کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی کۆمه‌ڵه‌، ئه‌م ڕه‌فتاره‌ نزم و نامرۆڤانه‌یه‌ مه‌حکووم ده‌کا“. ڕاگه‌یاندنه‌که‌ ڕای وایه‌ که‌سانێک ئه‌و شاڵاوه‌یان هه‌ڵخڕاندووه‌ و به‌ڕێوه‌ی ده‌به‌ن. ڕاگه‌یاندنه‌که‌ ده‌ڵێ ”هه‌ڵخڕێنه‌ران و به‌ڕێوه‌به‌رانی ئه‌م شاڵاوه‌ قێزه‌ونه‌ هه‌رکه‌س بن و هه‌ر مه‌به‌ستێکیان بۆ خۆیان دانابێ، به‌ کرده‌وه‌ بێجگه‌ له‌ خزمه‌ت به‌ دوژمنانی بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی گه‌لی کورد و دوژمنانی ئازادی و پێشکه‌وتنخوازی له‌ کوردستان، کارێکی‌تر ناکه‌ن“. ڕاگه‌یاندنه‌که‌ دڵنیایی ده‌ربڕیوه‌ که‌ ”ڕیسوایی و ڕووڕه‌شی“ بۆ ”ئاژاوه‌گێڕان“ ده‌مێنێته‌وه‌.

هێرشێک له‌ ئارادا نییه‌
به‌ بڕوای من، له‌ دژی کۆمه‌ڵه‌ شاڵاوی هێرشی پڕوپاگه‌نده‌ له‌ ئارادا نییه‌. له‌ یه‌کدوومانگی ڕابوردوودا، زۆر وتار و لێکۆڵینه‌وه‌ له‌ بابه‌ت مه‌سه‌له‌کانی په‌یوه‌ندیدار به‌ کۆمه‌ڵه‌ نووسراون. له‌و نووسراوانه‌دا که‌ جێگه‌ی ئاماژه‌ی ڕاگه‌یاندنه‌که‌ن، ئه‌وه‌ی بکرێ ناوی بنێی ”هێرش بۆ سه‌ر کۆمه‌ڵه‌ و ڕابه‌رانی“ ته‌نیا وتارێک بووه‌ به‌ ئیمزای که‌سێکی نه‌ناسراو(1)، که‌ چه‌ند که‌س له‌ دۆستانی کۆمه‌ڵه‌، وه‌ڵامیان داوه‌ته‌وه‌. جگه‌ له‌و نووسراوه‌، گه‌لێک وتار هه‌ن که‌ به‌ دڵسۆزییه‌کی ئاشکرا بۆ کۆمه‌ڵه یان بۆ بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی کورد‌، نووسراون و، نووسه‌ران تێیدا ڕه‌خنه‌ و ڕوانگه‌ و هه‌ڵوێستی جۆراوجۆریان ده‌ربڕیوه‌. ئه‌و ڕوانگه‌ و ڕه‌خنانه‌‌، ده‌کرێ له‌ ڕوانگه‌ و ڕه‌خنه‌ی هه‌رکام له‌ ئێمه‌ دوور بن یا نزیک، به‌ڵام به‌ هیچ شێوه‌یه‌ک هێرش بۆسه‌ر کۆمه‌ڵه‌ نین و ناکرێ ”مه‌حکووم“یان بکه‌ین(2). به‌ پێچه‌وانه‌وه‌‌، من ئه‌و به‌خه‌مه‌وه‌بوونه‌، به‌ نیشانه‌ی ئه‌وه‌ ده‌زانم که‌ کۆمه‌ڵه‌، وه‌ک حیزبێکی زیندووی چالاک، بایه‌خی لێدوان و خۆپێوه‌ماندووکردنی ده‌درێتێ. ئه‌وه‌ نیشانه‌یه‌کی ئاشکرای گه‌شانه‌وه‌ی کۆمه‌ڵه‌یه‌. ڕابه‌رانی کۆمه‌ڵه‌ و هه‌ڵسووڕاوانی کۆمه‌ڵه‌، له‌ ساڵانی سه‌ره‌تای هاتنه‌مه‌یدانی ئاشکرای کۆمه‌ڵه‌دا نه‌بێ، هه‌رگیز به‌ قه‌ده‌ر ئێستا ناسراو و خۆشه‌ویست نه‌بوون. چ به‌ڵگه‌یه‌کی سه‌لمێنه‌ر هه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ی نیشان بدا کۆمه‌ڵه‌ و ڕابه‌ره‌کانی که‌وتوونه‌ته‌به‌ر شاڵاوی هێرشی پڕوپاگه‌نده‌؟ یه‌کدوو نووسراوی نووسه‌رێکی گومناو، به‌ به‌راورد له‌گه‌ڵ نووسراوه‌ی ده‌یان تێکۆشه‌ر و نووسه‌ری خۆشناو که‌ دڵسۆزانه‌ له‌ کۆمه‌ڵه‌ و مه‌سه‌له‌کانی ده‌دوێن، قورساییه‌کی نییه‌.

ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ به‌ قازانجی کۆمه‌ڵه‌ نییه‌
به‌داخه‌وه‌ ڕاگه‌یاندنه‌که‌ی ناوه‌ندیی کۆمه‌ڵه‌، به‌ هیچ ئاماژه‌یه‌ک، ئه‌و نووسراوانه‌ که‌ به‌ده‌ربه‌ستانه‌ له‌ کۆمه‌ڵه‌ و سیاسه‌ته‌کانی ده‌دوێن و، هه‌روه‌ها نووسراو و به‌یاننامه‌ی ئه‌ندامانی کۆمه‌ڵه‌، له‌ نووسراوه‌ی که‌سێکی وه‌ک ”حوسێنی سه‌مایی“ جیا ناکاته‌وه‌ و، به‌م جۆره‌ سفه‌تی ”قێزه‌ون“ و ”هیستریک“ و ”هه‌ڵه‌وه‌ڕیی چه‌ند دۆڕاوی سیاسی“ که‌ ڕاگه‌یاندنه‌که‌ بۆ ئه‌و نووسراوانه‌ی به‌ کار بردووه‌، هه‌موویان ده‌گرێته‌وه‌.
نه‌ک هه‌ر هیچ ئاماژه‌یه‌ک نییه‌ که‌ ئه‌و نووسراوانه‌ جیا بکاته‌وه‌، به‌ڵکوو ئاماژه‌ی تا ڕاده‌یه‌ک ئاشکراش هه‌ن که‌ نیشان ده‌دا، به‌داخه‌وه‌، ڕاگه‌یاندنه‌که‌ ده‌یهه‌وێ، له‌ دژی هه‌موو ئه‌و که‌سانه‌ هه‌ڵوێست وه‌ربگرێ و به‌ تایبه‌تیتریش، ڕووی له‌ ڕه‌خنه‌گرانی ناو ڕیزه‌کانی کۆمه‌ڵه‌یه‌. ئاماژه‌ی وه‌ک ئه‌وه‌ که‌ ”هه‌ڵخڕێنه‌ران و به‌ڕێوه‌به‌رانی ئه‌و شاڵاوه‌ قێزه‌ونه‌ هه‌رکه‌س بن و هه‌ر مه‌به‌ستێکیان بۆ خۆیان دانابێ، به‌ کرده‌وه‌، خزمه‌ت به‌ دوژمنانی بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازانه‌ی گه‌لی کورد ده‌که‌ن“، تا ڕاده‌یه‌کی زۆر، مه‌به‌ستی نووسه‌رانی ڕاگه‌یاندنه‌که‌ له‌ بابه‌ت ئه‌وه‌ که‌ هه‌موو ڕه‌خنه‌گران موخاته‌بی ئه‌و ڕاگه‌یاندنه‌ن، نیشان ده‌دا.
ڕاگه‌یاندنه‌که‌، ڕای وایه:
1/‌ ئه‌و شاڵاوه‌ ”هه‌ڵخڕێنه‌ران و به‌ڕێوه‌به‌ران“ی له‌ پشته‌،
2/ ئه‌وانه‌ هه‌ر که‌س بن، (ته‌نانه‌ت دڵسۆزان و دۆست و ئه‌ندامی کۆمه‌ڵه) و هه‌ر مه‌به‌ستێکیان هه‌بێ (ته‌نانه‌ت گۆڕانکاری و ڕیفۆرم) کاره‌که‌یان به‌ کرده‌وه‌ به‌ قازانجی دوژمنانی بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی کورده‌ (کۆماری ئیسلامی و داگیرکه‌ران).
نه‌ک هه‌ر ئه‌وه‌، به‌ڵکوو نموونه‌ی دیکه‌ش، له‌ قسه‌و نووسراوی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی و ده‌فته‌ری سیاسیدا هه‌ن که‌ به‌ داخه‌وه‌ ڕاده‌گه‌یه‌نن، ڕه‌فتار و هه‌ڵوێستی به‌شێک له‌ ئه‌ندامانی کۆمه‌ڵه‌، له‌ ده‌وره‌ی ڕابوردوودا ”له‌ دژی کۆمه‌ڵه‌ و بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی کورد“ بووه‌. هه‌روه‌ها له‌ چه‌ند کۆبوونه‌وه‌ی ئه‌ندامانی کۆمه‌ڵه‌دا تا ئێستا، هه‌ڵوێستی هاوڕێیانی ڕه‌خنه‌گر به‌ ”دژی کۆمه‌ڵه‌“ و ”دژی به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵکی کوردستان“ ناودێر کراوه‌ و ته‌نانه‌ت به‌ ”په‌یوه‌ندی له‌ گه‌ڵ که‌سانی گومانلێکراو“ تاوانبار کراون و هه‌وڵدراوه‌ بۆ دیتنه‌وه‌ی ”ده‌ستی نادیار“ له‌ پشت کێشه‌ناوخۆییه‌کانی کۆمه‌ڵه‌.
لێکدانه‌وه‌یه‌ک که‌ وانیشان بدا کۆمه‌ڵه‌، نه‌ک هه‌ر له‌ لایه‌ن داگیرکه‌رانه‌وه‌، به‌ڵکوو له‌ ناوخۆی بزووتنه‌وه‌ی کوردستانیشدا و ته‌نانه‌ت له‌ ناو ڕیزه‌کانی خۆشیدا، له‌ ژێر هێرشێکی پڕوپاگه‌نده‌ دایه‌، نه‌ واقیعبینانه‌یه و نه‌ ‌به‌ قازانجی کۆمه‌ڵه‌یه‌. دیتنه‌وه‌ی که‌سانێک که‌ له‌ وڵاتانی ئازادی ئورووپا و ته‌نانه‌ت له‌ ڕیزه‌کانی کۆمه‌ڵه‌دا، به‌ کرده‌وه‌ به‌ قازانجی کۆماری ئیسلامی و دوژمنانی کورد کار ده‌که‌ن، به‌ قازانجی کۆمه‌ڵه ‌نییه‌. جگه‌ له‌وه‌، ڕاگه‌یاندنه‌که‌، باسی کۆمه‌ڵێک نووسراو ده‌کا که‌ له‌ ”هه‌ندێک له‌ سایته‌ ئینتێرنێتییه‌کاندا“ بڵاو کراونه‌ته‌وه‌، به‌ڵام ئه‌و ڕاگه‌یاندنه‌، له‌ ڕادیۆی ده‌نگی کۆمه‌ڵه‌وه‌ و، له‌م ڕێگایه‌وه‌ له‌ تلڤزیۆنی ڕۆژهه‌ڵاتیشه‌وه‌، بۆ جه‌ماوه‌رێکی به‌رین بڵاو کراوه‌ته‌وه‌ و، به‌مجۆره‌ نیشان دراوه‌ که‌ کاریگه‌رییه‌کی واوه‌تر له‌وه‌ی لێ چاوه‌ڕوان ده‌کرێ که‌ وه‌ڵامی چه‌ند نووسه‌ری ”هه‌ندێک له‌ سایته‌ئینتێرنێتییه‌کان“ بداته‌وه‌.

ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ له‌ گه‌ڵ سیمای کۆمه‌ڵه‌ ناته‌بایه‌
کۆمه‌ڵه‌ به‌ داکۆکیکاری ئازادییه‌کان، به‌ لایه‌نگری ئازادیی قه‌ڵه‌م و به‌ پارێزه‌ری حورمه‌تی مرۆڤ ناسراوه‌. کۆمه‌ڵه‌ حیزبی تێکۆشه‌ری کۆمه‌ڵگایه‌ک و ئاڵاهه‌ڵگری ئازادی و حورمه‌تی مرۆڤ له‌ کۆمه‌ڵگایه‌کدایه‌ که‌ تێیدا خه‌ڵک به‌ حه‌سره‌تی هه‌ناسه‌یه‌کی ئازاد ده‌ژین.‌ که‌ تێیدا نووسه‌ران له‌ سه‌ر شیعرێک، وتارێک، لێکۆڵینه‌وه‌یه‌ک یان ڕه‌خنه‌یه‌ک، ده‌خرێنه‌ زیندان، داغ ده‌کرێن، شکه‌نجه‌ ده‌کرێن یان ده‌کوژرێن و ته‌رمه‌که‌یا‌ن له‌ کۆڵانان فڕێ ده‌درێ. کۆمه‌ڵه‌ خاوه‌نی پێشینه‌یه‌کی شکۆداره‌ له‌ خه‌باتدا به‌رانبه‌ر به‌ حکوومه‌تێکی سه‌رکوتگه‌ر که‌ ده‌زگاکانی سانسۆری، له‌ هه‌موو نووسراوه‌یه‌کدا ”پیلانی بێگانه‌“ و ”دژایه‌تی له‌ گه‌ڵ به‌رژه‌وه‌ندی باڵای نیشتیمان“ و ”ته‌شویشی ئه‌زهانی عوموومی“ و”سووکایه‌تی به‌ موقه‌دده‌سات“ ده‌بیننه‌وه‌ و نووسه‌ران و ڕه‌خنه‌گران ده‌ده‌نه‌ به‌ر هێرش و سزایان ده‌ده‌ن. حه‌ق نه‌بوو کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی کۆمه‌ڵه‌ ئاوا بێپارێز و به‌ پانه‌وه‌، هێرش بکاته‌ سه‌ر قه‌ڵه‌مه‌کان . حه‌ق نه‌بوو به‌‌ نووسراوی کۆمه‌ڵێک نووسه‌ر بڵێ ”هه‌ڵه‌وه‌ڕیی چه‌ند دۆڕاوی سیاسی“.
هه‌ر کام له‌ ئێمه‌، وه‌ک تاکه‌که‌س، وه‌ک شارۆمه‌ند، بۆمان هه‌یه‌ به‌هه‌ر زمانێک که‌ خۆمان به‌ گونجاوی ده‌زانین، وه‌ڵامی هه‌ر وتار و ڕه‌خنه‌یه‌ک بده‌ینه‌وه‌. هه‌رکه‌س، وه‌ک تاکه‌که‌س بۆی هه‌یه‌، به‌ ئیمزا و مه‌سئوولییه‌تی خۆی، بنووسێ و ته‌نانه‌ت توندیش بنووسێ. به‌ڵام کاتیک کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی حیزبێک، ڕوو له‌ کۆمه‌ڵگا و ڕوو له‌ جه‌ماوه‌ری ڕه‌خنه‌گران و له‌ بابه‌ت دیارده‌ی ”ڕه‌خنه‌گرتن“ ده‌دوێ، پێویسته‌ نوێنه‌رایه‌تیی ڕیبازی حیزبه‌که‌ی بکا. ڕاگه‌یاندنه‌که‌ی کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی کۆمه‌ڵه‌، ناته‌بایه‌ له‌گه‌ڵ ڕێبازی ئازادیخوازانه‌ی کۆمه‌ڵه‌ و، ناته‌بایه‌ له‌ گه‌ڵ سیمای کۆمه‌ڵه‌ و هه‌ڵوێستی کۆمه‌ڵه‌.
داواکارم کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی کۆمه‌ڵه‌ بۆ پاراستنی سیمای کۆمه‌ڵه‌، ڕابگه‌یه‌نێ که‌ ئه‌و ڕاگه‌یاندنه، ڕووی له‌ هیچ تێکۆشه‌ر و نووسه‌رێکی دڵسۆزی ناو کۆمه‌ڵه‌ و ده‌ره‌وه‌ی کۆمه‌ڵه‌ نییه‌ و، ئه‌و تێگه‌یشتنه‌ی نووسراوه‌که‌ به‌ ده‌ستییه‌وه‌ ده‌دا، به‌ پێچه‌وانه‌ی مه‌به‌ستی نووسه‌رانی ڕاگه‌یاندنه‌که‌یه‌.
به‌مه‌شه‌وه‌، ناچارم دان به‌وه‌دا بنێم که‌ ڕاگه‌یاندنه‌که‌ی کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی کۆمه‌ڵه‌، به‌داخه‌وه‌، تا ئێستاش زیانێکی غه‌یری قابیلی قه‌ره‌بووکردنه‌وه‌ی به‌ ناوبانگی کۆمه‌ڵه‌ گه‌یاندووه‌.

28/4/2007
_________________________________________________________
په‌راوێز
(1) نووسراوه‌یه‌ک که‌ ژماره‌یه‌ک له‌ دۆستانی کۆمه‌ڵه‌ وه‌ڵامیان داوه‌ته‌وه‌:
حوسێنی سه‌مایی، کوردستانپۆست

(2) ئه‌و ڕه‌خنه‌ و لێکۆڵینه‌وانه‌ی له‌ ماوه‌یه‌ک له‌وه‌ پێشه‌وه‌ تا پێش ڕاگه‌یاندنه‌که‌ی کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی کۆمه‌ڵه‌، بڵاوکراونه‌ته‌وه‌ و من چاوم پێیان که‌وتووه‌، بریتین له‌مانه‌‌:
جه‌عفه‌ری حه‌سه‌نپوور: چه‌ند زنجیره‌وتار (دیمانه)‌ و (هه‌ڵوێست)
ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ریی هه‌ڵوێست: له‌سه‌ر بڕێارێکی کۆمه‌ڵه‌ی شۆڕشگێڕی زه‌حمه‌تکێشان
شه‌به‌ق (حوسێن): تاریخ له‌ پراتیکی خۆیدا به‌رده‌وام شت ڕوون ده‌کاته‌وه‌ (هه‌ڵوێست)
شاهینی که‌ریمی: پلینۆمی کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی کۆمه‌ڵه‌ی زه‌حمه‌تکێشان و چه‌ند تێبینییه‌ک (هه‌ڵوێست)
یۆنسی بلووری: نامه‌یه‌ک بۆ ئه‌ندامانی کۆمه‌ڵه‌ ...، (هه‌ڵویست)
خه‌لیلی غه‌زه‌لی: که‌مینه‌ی کۆمیته‌ی ناوه‌ندیی کۆمه‌ڵه‌ی زه‌حمه‌تکێشان، ده‌رکه‌وتنی چه‌پی سه‌ربه‌خۆ
ڕه‌زا مسته‌فا سوڵتانی: که‌مینه‌ له‌ ناو کۆمه‌ڵه‌کاندا (ئاشتی)
ڕه‌شاد مسته‌فا سوڵتانی: نبرد اندیشه‌ها (ئاشتی)
حاته‌م مینبه‌ری: ڕیفۆرمخوازی، کارێکی پێویست، دیارده‌یه‌کی پۆزێتیف (ڕێنێسانس)
خالید محه‌ممه‌دزاده‌: ڕه‌وتی ڕیفۆرم له‌حیزبی دێمۆکراته‌وه‌ تا کۆمه‌ڵه‌ی شۆڕشگێر (ڕێنێسانس)
‌هێرشی عه‌لیزاده‌: زنجیره‌ وتار (هه‌ڵوێست)
بگه‌ڕێوه‌|1938 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌|0 بۆچوون| بینێره‌| چاپ

بۆچوون بنێره‌